Xét xử lưu động: Tiếp tục hay dừng lại? (Phần 01)

            Sau khi vụ án giết 06 người ở tỉnh Bình Phước được Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước đưa ra xét xử lưu động, đã có rất nhiều ý kiến lên tiếng phản đối hình thức xét xử lưu động, tuy nhiên đây không phải là lần đầu tiên nhưng là rầm rộ nhất. Tôi không có ý kiến gì về việc tiếp tục hay dừng lại hình thức xét xử lưu động, tôi chỉ quan tâm đến lý lẽ mà người phản đối đưa ra có thuyết phục để dừng lại hay chưa!? Rất đơn giản, bạn muốn phản đối một việc đã và đang diễn ra thì bạn phải đưa ra lập luận và chứng cứ chứng minh cho sự tồn tại của việc đó là ảnh hưởng đến lợi ích của cộng đồng, đi ngược lại với sự phát triển của xã hội.
 
            Đến nay, lập luận mà tôi hoàn toàn ủng hộ đó là quan điểm của ông Ngô Cường - Vụ trưởng Vụ hợp tác quốc tế, Tòa án nhân dân tối cao, quan điểm của ông Ngô Cường cho rằng "Tòa án không phải là cơ quan tuyên truyền pháp luật, nhiệm vụ của Tòa án ra bản án đúng người đúng tội để người ta tin vào công lý". Tất nhiên, nếu chỉ là lý do này thì không đủ để chấm dứt hình thức xét xử lưu động bởi lẽ "biết rồi, khổ lắm, nói mãi".
 
            Sau đây, tôi xin trình bày ý kiến của mình đối với một vài lập luận phản đối hình thức xét xử lưu động khác:
 
            1. Cha mẹ của bị cáo bị ảnh hưởng bởi hành vi của con cái họ cho dù con cái của họ đã thành niên.
             Đầu tiên, tôi muốn hỏi các bạn rằng: "Tôi có phải chịu trách nhiệm về hậu quả do hành vi của người khác gây ra?", tôi tin rất nhiều người sẽ trả lời là "Không, thật vô lý khi tôi phải chịu trách nhiệm về một việc mà tôi không làm". Vâng, hoàn toàn đúng là vậy nhưng... Hãy khoan, thế thì tại sao người Nhật cho đến nay phải xin lỗi Hàn Quốc, Trung Quốc về tội ác mà cha ông họ đã thực hiện trong thế chiến thứ hai, người Úc phải xin lỗi thổ dân vì đã chiếm đất và đối xử tàn nhẫn với người bản xứ, người Mỹ phải xin lỗi người Mỹ gốc Phi về chế độ nô lệ và thời đại phân biệt chủng tộc Jim Crow, nước Đức phải xin lỗi thế giới về tội ác đã diễn ra trong thế chiến thứ hai? Tôi thừa nhận rằng đa số lời xin lỗi đều nhuốm màu sắc chính trị hơn là sự chân thành của người xin lỗi. 
             Nhiều người đã lên tiếng mong muốn chấm dứt hành vi xin lỗi này như Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho rằng quân đội Nhật Bản không phải chịu trách nhiệm về hành vi ép phụ nữ làm nô lệ tình dục, và Nhật Bản đã xin lỗi đủ... Thủ tướng Úc John Howard cho rằng "Tôi không tin rằng thế hệ người Úc hiện nay phải chính thức xin lỗi và chịu trách nhiệm về hành động của thế hệ trước", Nghị sĩ đảng Cộng hòa, Mỹ, ông Henry Hyde cho rằng "Tôi không bao giờ sở hữu một nô lệ, không bao giờ áp bức bất kỳ ai. Tôi không biết có nên trả bồi thường hộ cho ai đó (đã sở hữu nô lệ) ở các thệ hệ trước khi tôi sinh ra!?". Hầu hết những lập luận này dựa trên một nền tảng lý luận đó là "chủ nghĩa cá nhân về đạo đức" nghĩa là tôi không chịu trách nhiệm đối với hậu quả bị gây ra bởi một hành vi nằm ngoài tầm kiểm soát của tôi. Nếu như bạn ủng hộ lý lẽ này thì bạn đừng nên phản đối mà nên ủng hộ Chính phủ nước ta vay ODA nhiều hơn nữa, vì đơn giản khi thế hệ sau lớn lên họ đâu phải chịu trách nhiệm về những nguồn tiền vay ODA do thế hệ trước đã nhận!? 
             "Không thể nói như thế, vì ODA là nguồn vốn vay sử dụng để phát triển kinh tế hạ tầng cho sự phát triển của đất nước, chúng tôi là thế hệ sau được thừa hưởng những thành quả đó thì phải có trách nhiệm trả nợ", đúng là như thế bây giờ tôi xin giới thiệu đến các bạn một bộ phim của hãng Amazon có tựa đề "The Man in the hight castle" (tạm dịch sang tiếng Việt theo nghĩa của bộ phim "Thế giới khác"), trong bộ phim này đạo diễn đã xây dựng một xã hội mà ở đó phe pháp xít đã chiến thắng trong thế chiến thứ hai và tất nhiên các nước Đức, Ý, Nhật là cường quốc nắm quyền thống trị thế giới, vậy người Nhật, người Đức có cần xin lỗi ai không về tội ác của họ? Không, họ có cảm thấy vui vì thế hệ trước đã gây ra cuộc chiến thế giới thứ hai không? Tất nhiên là có.
             Vậy, nếu bạn nhận thành quả mà thế hệ trước tạo nên thì hậu quả (thất bại) bạn phải chịu trách nhiệm. Nhưng tại sao người Mỹ, người Úc... họ đã chiến thắng thổ dân nhưng phải xin lỗi!? Vì thành quả mà người Mỹ, người Úc hiện nay có được là từ việc xâm chiếm đất đai mà thổ dân là người khai phá và sử dụng trước. Bên cạnh đó, họ còn dùng vũ lực và đối xử dã man với thổ dân. Chính vì vậy, xin lỗi và bồi thường như là một hành động mang tính đạo đức để giải phóng phần nào trách nhiệm về mặt tinh thần của họ đối với thổ dân về hành vi của cha ông họ đã thực hiện mà thành quả họ đang hưởng là từ những hành vi không phù hợp với chuẩn mực đạo đức hiện nay.
             Gia đình là môi trường xã hội đầu tiên của một con người (tôi tạm bỏ qua trường hợp trẻ mồ côi), cha mẹ có trách nhiệm giáo dục và nuôi dưỡng con cái của mình (kể cả con nuôi). Trách nhiệm giáo dục con cái đầu tiên và phần lớn là thuộc về cha mẹ của chúng, sau đó là của Nhà nước và cuối cùng là xã hội. Vì đơn giản nếu tôi thành tài, sống có đạo đức thì người được lợi đầu tiên chính là gia đình tôi, sau đó là Nhà nước vì tôi kiếm được nhiều tiền sẽ đóng thuế nhiều cho Nhà nước và cuối cùng là cống hiến cho sự phát triển của xã hội. Vậy, khi tôi là "một sản phẩm lỗi" xâm phạm đến lợi ích của cộng đồng thì cha mẹ tôi phải chịu trách nhiệm cho dù tôi đã đủ 18 tuổi, trách nhiệm ở đây không phải là trách nhiệm theo quy định của pháp luật, mà trách nhiệm trước xã hội, trước cộng đồng vì đã tạo ra "một sản phẩm lỗi".
              "Không, tôi nuôi con vì đó là đạo lý làm cha làm mẹ chứ không phải mong con cái báo đáp lại mình". Vâng, sinh con và nuôi dạy con cái không chỉ là nghĩa vụ mà đó còn là một niềm hạnh phúc thiêng liêng của con người, khi chúng ta sinh ra con cái thì phải chịu trách nhiệm về việc giáo dục con cái, không thể cứ cho rằng qua 18 tuổi là tôi không còn phải chịu trách nhiệm gì nữa vì nó đã thành niên và hoàn toàn tự chịu trách nhiệm về hành vi mình gây ra.
              Như ông bà đã dạy "con dại - cái mang"!
 
              Điều này lại nhắc tôi nhớ đến cái tai nghe (headphone) của tôi mua cách đây một năm, thời hạn bảo hành là một năm. Hết một năm bảo hành, cái tai nghe của tôi hư và tôi đành chịu vì đã hết bảo hành.
            

              Phần 02: Trẻ em dưới 16 tuổi dự phiên tòa, lỗi do ai?

Khen - Chê: Đón nhận như thế nào cho đúng?

Nguồn: Internet

Chúng ta phải thừa nhận rằng, trong cuộc sống không ai có thể toàn vẹn, hoàn hảo được, lý do không phải là vì mỗi người không ít thì nhiều đều tồn tại những khuyết điểm mà đơn giản loài người như đưa ra được một chuẩn thống nhất về khái niệm thế nào là “một con người hoàn hảo”. Chính vì lẽ đó nên mỗi cá nhân chúng ta khi được sinh ra, lớn lên và chết đi đều trải qua cái cảm giác được khen, “được” chê. Và bạn đã bao giờ tự hỏi rằng “Tại sao khi được người khác khen người, tâng bốc chúng ta có xu hướng hạnh phúc hơn khi “được” chê?”

Tôi cho rằng khi chúng ta được khen, lời khen đó là minh chứng cho việc thừa nhận, ghi nhận sự vượt trội của chúng ta so với những người khác như thông minh, xinh đẹp, tài giỏi… Nó làm cho bạn có cảm gác vị thế của mình được nâng lên, làm thỏa mãn nhu cầu được kính trọng, kính mến (Esteen) và ngược lại khi nhận những lời chê bai, những lời có chứa nhiều tính từ không tốt thì bạn sẽ cảm thấy ngược lại thậm chí bị ức chế, bị xem thường... Cho rằng vị thế của bạn về vấn đề đó không được kính trọng trong lòng người khác.

Tuy nhiên, ở đây tôi không muốn viết quá nhiều về câu chuyện bạn vui hay buồn khi được khen và bị chê vì tôi không phải là chuyên gia tâm lý cũng chả phải là Giáo sư sinh học. Điều tôi muốn chia sẻ với bạn là nhìn nhận một lời khen và một lời chê như thế nào để trách bị ảnh hưởng đến cuộc sống.

Tôi được nghe, được đọc rất nhiều lời khuyên hay về đối nhân xử thế, trong bài viết này tôi sẽ đề cấp câu nói mà tôi không rõ tôi nghe, đọc được từ đâu nên nội dung mà tôi viết sau đây đã qua lăng kính chủ quan của tôi vì thế nó không còn nguyên gốc như ban đầu nữa.

“Trong cuộc sống, người khen ta đúng cái ta có là bạn ta, khen ta cái ta không có là kẻ hại ta. Chê ta đúng cái ta mắc phải là thầy ta và chê ta cái ta không có là kẻ ganh tỵ với ta”

Đến nay loài người vẫn chưa đưa ra được một quy chuẩn hoàn hảo về “đạo đức” về “công bằng”, chính vì vậy mọi xét đoán hành vi mà chúng ta thực hiện hoặc không thực hiện đều dựa trên ý chí chủ quan của một người, một nhóm người mà cơ sở để họ đưa ra phán xét hành vi của chúng ta là dựa trên “cơ sở dữ liệu” và “lợi ích” của họ. Chính vì vậy, khi chúng ta nhận được những lời khen, lời chê của người khác điều đầu tiên là phải tự xét đoán lại điều đó có đúng với cái chuẩn làm người của ta không!?

Tất nhiên, mỗi người có một cái chuẩn sống riêng mà tôi vẫn gọi là “cơ sở dữ liệu của từng người” còn những người khác (có thể là bạn) thích dùng những thuật ngữ như “tính cách”, “tính tình”… Chính vì sự không trùng lắp và khác biệt giữa người với người trong việc phán xét một hành vi (ở trạng thái hành động hoặc không hành động) là đúng hay sai nên khi bạn tiếp nhận một lời khen hay chê thì phải thật tỉnh táo xem xét lại nó có hay không có phù hợp với chuẩn sống của mình.

Chính vì mỗi chúng ta thường tự cảm thấy hạnh phúc khi người khác khen mình nên thường có cái nhìn thiện cảm với những người khen và ác cảm với những người chê mình. Tuy nhiên, điều này đúng nếu như họ khen cái ta có và họ chê cái ta  có nhưng lỡ như điều ngược lại thì sao? Chúng ta kết thân, hữu hảo với một kẻ nịnh nọt và xa rời với một người thầy tốt, hậu quả là rất vô lường.

Ví dụ, mỗi chúng ta sinh ra đều không có quyền quyết định mình đẹp hay xấu (bỏ qua phẩu thuật thẩm mỹ) và trên thế giới này không ai có thể đưa ra được một cái chuẩn cụ thể, rõ ràng, chung cho tất cả mọi người để xét đoán một người là đẹp hay là xấu. Hầu hết chỉ là sự đánh giá của một cá nhân, một nhóm người chính vì vậy bạn không phải buồn khi bị chê xấu và cũng không nên quá tự hào khi được khen rằng mình đẹp. Một người hoặc vài người nào đó khen bạn đẹp với những lời có cánh, tâng bốc bạn lên nhiều hơn so với điều mà họ thực sự cảm nhận được về nhan sắc của bạn, có thể sẽ khiến bạn nghĩ rằng bạn đẹp hơn nhiều người, những người khác phải đề cao nhan sắc của bạn. Rồi một ngày không được đẹp trời cho lắm, bạn gặp tôi (hay ai đó vô duyên như tôi chẳng hạn),  tôi sẽ cho bạn biết bạn đẹp như thế nào. Tất nhiên, bạn sẽ cho rằng tôi ganh tỵ và đánh giá thấp về giá trị nhan sắc của bạn, nhưng nếu có nhiều “tôi” thì chắc chắn bạn sẽ xem xét lại và khi nhận ra rằng mình không đẹp như mình vẫn nghĩ, vị trí của mình trong suy nghĩ của người khác không cao như mình vẫn tưởng, chắc hẳn bạn có cảm giác bị hụt hẫng, nhìn lại những tháng ngày sống trên mây bạn cảm thấy nhục nhã. Vâng, sống quá lâu trong sự ảo tưởng đến khi đón nhận sự thật về giá trị thực sự của bản thân thì chắc chắn rất là khó khăn. Giống như thị trường chứng khoán, bất động sản phải gồng mình như thế nào sau khi bong bóng vỡ tan vậy.

Lời khen, chê tác động rất lớn đến tinh thần của mỗi chúng ta, chính vì vậy tôi hy vọng rằng bạn nên tỉnh táo khi tiếp nhận chúng. Và theo tôi, hãy làm những điều sau:

    1. Giá trị của lời khen, chê (ai là người có quyền quyết định hành vi của bạn là đúng hay sai, phù hợp hay không phù hợp)

    2. Nội hàm của lời khen, chê (có đúng với chuẩn của bạn hay không?)

    3. Bạn có nên thay đổi cho phù hợp hay không ? (Phát huy lời khen và hạn chế điểm bị chê)

Điều cuối cùng tôi muốn chia sẻ rằng “Cuộc sống vốn dĩ phức tạp, bạn phải tạo lập cái chuẩn của riêng mình, tự tạo ra cái bất biến để chống lại cái vạn biến của xã hội”.
 
Một điều nữa về nhan sắc (tại vì đây là khía cạnh tôi đã sử dụng làm ví dụ ở trên), tôi muốn nói với bạn một điều rằng: "Nếu bạn nghĩ rằng mình xấu xí thì thế giới này không ai rãnh để đi chứng minh điều ngược lại" - Một người tự nhận mình đẹp trai nhất trái đất, hệ mặt trời, thiên hà, vũ trụ cho biết.

Tính duy nhất trong tình yêu là gì?

Bài viết này tôi sẽ trình bày với các bạn về tình yêu, tất nhiên vấn đề cố hữu này tôi sẽ không đưa ra khái niệm hay định nghĩa để trả lời câu hỏi "Tình yêu là gì?", vì quá nhiều bài viết, quá nhiều người đã cố gắng đưa ra khái niệm này nên tôi nghĩ mình không cần phải lao đầu vào con đường vốn dĩ không có lối ra trong việc cố gắng định nghĩa "tình yêu là gì?" nhưng qua bài viết này tôi sẽ trình bày quan điểm của tôi về yếu tố cốt lõi duy trì tình yêu hay nói cách khác tình yêu tồn tại dựa trên nền tảng gì?

Tôi khẳng định với các bạn những gì mà tôi viết ra sau đây không hẳn là dựa trên những gì mà tôi trải qua mà phần lớn là những gì tôi nghe được, thấy được, đọc được và cảm nhận được qua những mối quan hệ của những người xung quanh, trên film, báo chí, và các diễn đàn mạng....

Trước hết, tôi cho rằng tình yêu được tồn tại dựa trên một nguyên tắc cốt lõi đó là "tính duy nhất"!? "Tính duy nhất" là gì? Sau đây là câu trả lời:

Không có loại tình cảm nào mà tính duy nhất được nhấn mạnh như tình yêu, bạn có thể có nhiều người bạn thân, bạn có thể mặc định đồng ý việc cha mẹ bạn cùng lúc quan tâm đến tất cả anh em của bạn, bạn dễ dàng chấp nhận bạn thân của bạn có người bạn thân khác nhưng không bao giờ bạn có thể chấp nhận người  yêu của bạn cùng lúc yêu hai hay nhiều người khác nhau.

Tính duy nhất ở đây có nghĩa là bạn chỉ được phép yêu tôi mà không được phép yêu bất kì người nào khác ngoài tôi, tất cả nội tại có trong tình yêu của bạn chỉ được phép dành cho tôi mà không phải là người nào khác, bạn chỉ được phép nói yêu tôi, thương tôi, nhớ tôi (theo nghĩa là yêu)... mà không được thể hiện những tình cảm như vậy với người nào khác.

Tình yêu một sản phẩm xã hội, nó không phải là bản chất con người, cho nên tính duy nhất của tình yêu là do sự phát triển của xã hội tạo nên, nó là sản phậm của kiến trúc thượng tầng, chứ không thuộc về bản năng. Bản năng con người khi sinh ra không có khái niệm về tình yêu mà chỉ có một nhiệm vụ thuộc về bản năng đó là duy trì nòi giống.

Mời bạn quay lại thời kỳ sơ khai của loài người khi loài người sống theo kiểu bầy đàn, tại thời kỳ này nếu có tồn tại tình yêu thì yếu tố duy nhất chắc chắn sẽ không được đề cao vì con người quan hệ theo bầy đàn, không ai quan tâm đến việc người đàn ông này, người phụ nữ này là của tôi và chỉ mình tôi được quan hệ. Sang đến thời kỳ phong kiến, tư liệu sản xuất vẫn yêu cầu sức mạnh nên người đàn ông được coi trọng, chính vì vậy chuyện người đàn ông có nhiều vợ được xem như là bình thượng mặc dù có sự đố kỵ giữa những người vợ nhưng họ không bao giờ dám bắt người chồng phải bỏ những người kia và chỉ yêu một mình họ. Như đã từng đề cập trong bài viết trước dây, chính vì sự phát triển của công cụ sản xuất, khoảng cách giữa việc người đàn ông và người phụ nữ được thu hẹp dần và cũng nhằm hạn chế sự sinh sản dường như không thể kìm hãm của loài người gây mất cân bằng sinh thái, loài người dường như không có đối thủ trong chuổi thức ăn nên tự thân loài người phải xây dựng nên một công cụ để kìm hãm lại sự sinh sôi nãy nở vượt quá tầm kiểm soát, bên cạnh đó người phụ nữ cũng đấu tranh để khẳng định quyền của mình trong xã hội, dần dần hình thành nên quy tắc người phụ nữ có quyền được đòi hỏi người đàn ông không được có người phụ nữ khác.

Theo thời gian, tình yêu ra đời như một phần tất yếu theo đòi khỏi khách quan của xã hội và đồng hành với đó là sự lên ngôi của tính duy nhất. Anh chỉ được yêu em hay em chỉ được yêu anh...

Đặc tính cố hữu của con người là sự ích kỷ, bất kỳ hành động nào dù được đánh giá là vì cộng đồng hay vì người thân hay vì bất kỳ ai mà người thực hiện hành vi quan tâm đều xuất phát từ việc người đó cho là đúng đắn và cần thiết tại thời điểm thực hiện hành vi, nghĩa là khi tôi chia cho bạn một nữa mẩu bánh mà tôi có không hoàn toàn vì tôi quan tâm đến bạn mà còn vì nếu tôi ăn hết mẩu bánh đó tôi cho rằng mình sẽ không "hạnh phúc" sau này nên tôi chia cho bạn một nữa mẩu bánh mà tôi có, một người mẹ hy sinh cho con mình những gì tốt nhất không hẳn vì người mẹ đó quan tâm và yêu thương con mà còn vì nếu như người mẹ không hy sinh thì người mẹ sẽ cảm thấy mặc cảm tội lỗi sau này, chính vì vậy sự hy sinh đó nhằm giải phóng đi sự ăn năn, xấu hổ, mặc cảm tội lỗi trong tương lai mà người mẹ cho rằng mình sẽ gặp phải nếu như không làm điều đó, tuy nhiên khi thực hiện hành vi đó người mẹ sẽ phủ nhận đi sự ích kỷ này của bản thân vì đôi lúc người ta không nghĩ đến bản chất của hành vi mình thực hiện mà cho rằng đó là việc nên làm.

Tính ích kỷ của con người kết hợp với tính duy nhất của tình yêu ép buộc chúng ta chỉ được phép tồn tại tình yêu giữa hai cá thể (việc tôi sử dụng cụm từ "hai cá thể" mà không phải giữa "nam - nữ" không đồng nghĩa với việc tôi ủng hộ quan hệ đồng tính, tôi phản đối quan hệ đồng tính vì những cá thể quan hệ đồng tính không thực nhiệm vụ cơ bản của loài đó là duy trì nòi giống, bạn không thực hiện nghĩa vụ cơ bản thì bạn không có quyền đòi hỏi quyền cơ bản), nó tạo ra sự gắn kết giữa hai cá thể lớn tới mức có thể vượt qua tình mẫu tử (một tình cảm mà tôi cho là thiêng liêng nhất trong tất cả các loại tình cảm tồn tại trong xã hội từ trước tới nay), vì tình yêu sẽ là nền tảng tạo nên một gia đình, một tế bào của xã hội và còn góp phần thực hiện một nhiệm vụ quan trọng mà từ lúc sinh ra một cá thể người phải thực hiện - góp phần duy trì nòi giống - một cách có kiểm soát.

Vậy, làm sao để tính duy nhất được đảm bảo hay nói cách khác làm sao tình yêu có thể tồn tại được giữa hai người trong xã hội?

Để tính duy nhất tồn tại thì phải đảm bảo được không có sự lựa chọn tốt hơn thay thế, có vẻ giống với kinh tế học về thuyết cơ hội nhưng quả thật không khác là mấy, con người luôn vươn tới những cái tốt đẹp hơn (còn thế nào là tốt đẹp hơn thì không có một chuẩn nhất định mà phụ thuộc vào "cơ sở dữ liệu" của từng người), mặc dù họ đã xây dựng nên một tình yêu nhưng họ luôn tìm kiếm những mối quan hệ ở những cá thể tốt hơn mà họ có thể gắn kết được nhưng bạn không phải lo lắng quá nhiều về việc đó, vì có những cơ chế kìm hãm sự tìm kiếm lựa chọn tốt hơn, có thể kể đến là nỗi sợ hãi khi phải thay đổi, sự neo đậu thông tin (tôi không thích dùng thuật ngữ này, tôi thích dùng thuật ngữ "tính quán tính của thông tin" hơn, nhưng tại sao tôi dùng thì bạn có thể tìm kiếm bằng google xem ai là người khai sinh ra thuật ngữ này), bản năng thích nghĩ về những kỷ niệm đẹp nhiều hơn là đau khổ... Mỗi cơ chế phát huy hiệu quả ở những giai đoạn khác nhau, ví dụ con người thường nghĩ về kỷ niệm đẹp hơn là đau khổ mà họ trải qua trong đời. Bạn và người yêu hay với bất kỳ người nào khác có xung đột với nhau nhưng sau khi đã qua bạn nhớ về người đó với những kỷ niệm đẹp nhiều hơn là chuyện buồn, thậm chí nhiều khi niềm vui mà bạn nhớ lại vượt quá mức thực tế mà bạn đã trải qua. Nhờ điều này mà bạn có thể vượt qua được chuyện không vui để hàn gắn mối quan hệ.

Các cơ chế này đảm bảo duy trình tình yêu giữa hai cá thể nếu như hai cá thể này cảm thấy hạnh phúc thì việc tìm kiếm sự lựa chọn tốt hơn thay thế là gần như không có và giả sử có thì nó cũng bị các cơ chế bảo đảm như tôi đã nói vùi dập trong tích tắc!

Như vậy, nếu bạn không thể đảm bảo được tính duy nhất trong tình yêu, bạn sẽ không thể đảm bảo tình yêu của bạn có thể tồn tại lâu được dù bạn là một người nói dối đủ tốt thì sự thật sẽ bị phơi bày một ngày nào đó. Nên nhớ rằng, không có bất kỳ hạnh phúc nào có thể xây dựng dựa trên sự giả dối.

Điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học – Phù hợp hay không phù hợp?

         Những ngày qua, vấn đề về việc công điểm hay không cộng điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi trên các trang báo và các diễn đàn, mạng xã hội. Hôm nay, tôi xin trình bày một vài quan điểm của mình liên quan đến vấn đề này:

        1. Muhammad Ali khi sinh ra đã có những kỹ năng để ông trở thành võ sĩ quyền anh cừ khôi, Micheal Jackson có giọng hát tuyệt vời và tư duy vũ đạo độc đáo… và hai người họ rất nổi tiếng và kiếm được nhiều tiền nhưng đó là trong một xã hội ưa chuộng môn thể thao đấu quyền anh và âm nhạc. Nếu như cũng hai người đó, Ali và Jackson, không ở Mỹ mà ở một bộ lạc nào đó trên thế giới không cần tới hai kỹ năng này thì các bạn có nghĩ họ thành công như vậy hay không?
Như vậy, chính cộng đồng người quyết định trong các kỹ năng mà mẹ tự nhiên tạo ra thì cái nào được ưu tiên hơn. Sự phân bố tài năng thiên phú và sự ngẫu nhiên của hoàn cảnh xã hội là không công bằng và sự bất công này có tính tất yếu dù con người có sắp đặt sao đi nữa. Tuy nhiên, tôi cho rằng không thể lập luận điều này để cho rằng sự không bằng trong xã hội là một điều tất yếu, mọi kỹ năng mà mẹ tự nhiên tạo ra đều cần thiết trong cuộc sống, nếu chúng ta biết tận dụng và phân bố tới nơi cần thì ai cũng có thể phát huy triệt để khả năng của mình và mọi người đều có ưu thế của riêng mình.

         Milton Friedman (1912 – 2006) (các bạn lưu ý ông Friedman này không phải là tác giả của hai cuốn sách “Thế giới phẳng” và cuốn “Chiếc xe Lexus và cành Oliu”), cho rằng chúng ta không nên cố gắng khắc phục bất công này, thay vào đó chúng ta nên biết cách sống chung với nó, và hưởng những lợi ích nó mang lại: Cuộc sống vốn không công bằng, nhưng John Rawls (1921 – 2002) lại không đồng ý quan điểm này của Friedman, ông cho rằng sự bất công này có thể được giải quyết thông qua việc chia sẻ số phận với mọi người, những người có kỹ năng được ưu tiên tại thời điểm này có thể chia sẻ những ưu đãi mà mình có được từ xã hội cho những người khác.

          2. Phải thừa nhận rằng những người được sinh ra trong gia đình giàu có, học tập trong các ngôi trường tốt luôn có những lợi thế không công bằng so với những người khác. Được tiếp cận với môi trường giáo dục cấp tiến hơn những vùng khác. Nhưng cộng điểm ưu tiên cho thí sinh từ các vùng khác có làm giảm đi sự bất công trong các cuộc khảo thí? hay làm nảy sinh ra một sự bất công khác? Những người không được cộng điểm sẽ cho rằng mình bị phân biệt đối xử nhưng họ có chấp nhận sống tại miền quê nghèo bao năm để được cộng điểm ưu tiên không thì không ai dám khẳng định! (vui lòng không nghĩ tới tiêu cực, hãy nghĩ chúng ta đang sống trong một môi trường không có tiêu cực).

            3. Cộng điểm cho người dân tộc thiểu số? Tôi không biết lập luận của Bộ Giáo dục về vấn đề này như thế nào, nhưng trong cuốn sách Justice – What’s the right thing to do, Giáo sư Micheal J. Sendal có đề cập đến lập luận của Khoa luật Đại học Texas và Đại học Harvard như sau:
Khoa luật Đại học Texas: “…. Khoa luật có sứ mệnh là nâng cao sự đa dạng trong nghề luật ở Texas và cho phép người Mỹ gốc Phi và gốc Latin dám nhận vai trò lãnh đạo trong chính quyền và giới luật gia..”

Đại học Harvard: “…Nếu thành tích học tập xuất sắc là tiêu chí duy nhất hoặc tiêu chí chiếm ưu thế, Đại học Harvard sẽ mất đi rất nhiều sức sống và trí tuệ xuất sắc… Vì thế chất lượng của các hoạt động giáo dục dành cho tất cả sinh viên sẽ giảm sút..”

           Như vậy, quan điểm của hai trường đại học nêu trên đều dựa trên tiêu chí đa dạng sinh viên đầu vào, từ châu Á, châu Phi, châu Mỹ, châu Âu… Vì một người từ châu Á sẽ mang đến đại học Harvard một điều gì đấy mà một người từ châu Âu không thể đem đến. Sự đa dạng về màu da, văn hóa, chủng tộc sẽ thúc đẩy sự phát triển đa dạng của cộng đồng người, tránh tình trạng lấn át của dân tộc này đối với dân tộc khác. Tuy nhiên, có quan điểm cho rằng việc cộng điểm ưu tiên cho người dân tộc thiểu số chính là sự thừa nhận sự bất bình đẳng giữa các dân tộc khác nhau trong cùng một quốc gia, khiến cho chính người thuộc dân tộc thiểu số cảm thấy như mình đang bị thương hại còn người không thuộc dân tộc thiểu số thì bị bất công làm cho mâu thuẫn lên cao, hơn là mang lại sự bình đẳng giữa các dân tộc.

           Ở Việt Nam, quy định về cộng điểm ưu tiên do Chính phủ quy định và Bộ Giáo dục thực hiện, tất cả các trường trong công lập hay ngoài công lập đều phải áp dụng, điều tôi băn khoăn là các trường đại học ở nước ta có ủng hộ chính sách này hay không? Cục phó Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục Trần Văn Nghĩa đã giải thích tại sao khi trả lời phỏng vấn trên báo Vnexpress.net như sau:

            Quy định này nhằm đảm bảo công bằng cho học sinh, vì những em ở vùng miền núi, nông thôn sẽ không thể có điều kiện học tập tốt như thành phố. Cộng điểm cho các đối tượng cũng là một hình thức đền ơn, đáp nghĩa. Điểm ưu tiên, khuyến khích cũng được thực hiện ở nhiều nước trên thế giới chứ không riêng gì Việt Nam.

            Tuy nhiên, vấn đề này luôn có tranh cãi. Thế giới đã có nhiều phân tích, theo đó quá trình tuyển sinh dựa hoàn toàn vào điểm thi có nghĩa là thí sinh được so sánh theo cùng một tiêu chí, tuy nhiên như thế nội dung của bài kiểm tra có thể không phù hợp với một số nhóm nhất định, ví dụ, tập trung vào kiến thức hoặc trải nghiệm văn hóa mà họ chưa được tiếp cận. Vì vậy điểm của những bài kiểm tra đó không đánh giá chính xác kiến thức và khả năng thực sự của thí sinh. Việc đưa ra các đánh giá dựa hoàn toàn vào điểm thi có phần thiên vị, không thể hiện được sự so sánh công bằng về khả năng thực sự của các em. Vì thế có thể nói rằng quá trình tuyển sinh mà chỉ xem xét những điểm số này, mặc dù có lẽ tương đối khách quan, trên thực tế là không công bằng.

             Thứ hai, trên cả sự thiên vị cố hữu trong nội dung của câu hỏi, các kỳ thi có thể không công bằng cho một số nhóm học sinh không có điều kiện tiếp cận với các nguồn lực cần thiết để chuẩn bị đầy đủ cho kỳ thi này. Với các bài thi kiểm tra kiến thức đạt được ở trung học, học sinh ở các trường chất lượng thấp sẽ ít có khả năng thành công hơn những người học tại các trường chất lượng cao. Ở các nước với ngành công nghiệp luyện thi phát triển, học sinh không có điều kiện chi trả cho các lớp học và gia sư đắt tiền dường như bất lợi hơn nhiều.

              Cuối cùng, cần xem xét vai trò của giáo dục đại học trong việc thúc đẩy công bằng xã hội. Trên thực tế, do học sinh thiểu số và những học sinh có điều kiện kinh tế khó khăn ít có khả năng tiếp cận với các trường trung học chất lượng cao so với học sinh khá giả hơn, họ có thể phải phấn đấu nhiều hơn ở đại học và rút cuộc là không thành công lắm trong học tập. Nếu mục tiêu của quá trình tuyển sinh là tiếp nhận các thí sinh có khả năng tốt nhất và được chuẩn bị tốt cho thị trường lao động sau khi tốt nghiệp, những học sinh thiểu số không phải là thí sinh có tiềm năng nhất. 

              Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy chính những sinh viên này sau khi tốt nghiệp đại học, không kể đến khóa học và bằng cấp, sẽ có tác động lớn nhất về sự chuyển dịch xã hội và cải thiện tình trạng kinh tế. Vì nâng cao tình trạng kinh tế xã hội của các nhóm có hoàn cảnh khó khăn là mục tiêu phát triển dài hạn quan trọng ở nhiều quốc gia, không nên bỏ qua tác động tích cực hay tiêu cực tiềm năng của các thủ tục tuyển sinh ở các nhóm này.

           Thực tế cho thấy một chích sách chung khó lòng đảm bảo tính toàn diện, không kẻ hở và đối xử công bằng với tất cả mọi người là rất khó khi mà sự phân hóa rạch ròi giữa các nhóm người trong xã hội là không rõ ràng.Tuy nhiên, sự phản biện của xã hội đối với từng chính sách của Nhà nước là một tín hiệu đáng mừng và thiết nghĩ khi ban hành một chính sách nào đó đại diện chính quyền nên nêu lên những luận chứng để chứng minh sự đúng đắn của chính sách đó.

Có hay không việc “sở thích của tôi” cao quý hơn “sở thích của bạn” ?

Nguồn: Internet

         Chắc hẳn hầu hết chúng ta còn nhớ việc một bạn nam khóc khi thấy thần tượng ca sĩ Hàn Quốc khi qua Việt Nam, rất nhiều người bày tỏ sự “coi thường” và dùng những lời lẽ không mấy thiện cảm giành cho chàng trai này khi anh ta khóc vì vui sướng khi gặp thần tượng mà mình yêu thích. Tuy nhiên, ở một sự kiện khác một chàng trai chạy bộ nhiều km chỉ để được nhìn các tuyển thủ của câu lạc bộ Arsenal khi câu lạc bộ này đến Việt Nam nhưng khác với trường hợp của bạn trên, anh chàng này không chỉ được báo chí trong nước ca ngợi mà cả báo chí nước ngoài, bỗng chốc trở thành người nổi tiếng. Tại sao lại có sự khác biệt như vậy?

          Tôi thấy không có gì khác biệt cả, bạn nam khóc vì gặp được ca sĩ thần tượng, chàng trai kia chạy bộ nhiều km cũng chỉ để nhìn lâu hơn chút những cầu thủ yêu thích của mình. Có gì khác biệt đâu ? Hay bạn cho rằng khóc là sự yếu đuối, ẻo lã không tương xứng với một nam nhi (mà thật ra anh này có phải nam nhân không thì tôi không biết), còn chạy bộ thể hiện tinh thần yêu thể thao, thể hiện sức mạnh, sự mãnh mẽ?

          Thật ra tôi nêu hai trường hợp trên chỉ để minh họa cho vô số sự so sánh về việc “tôi thích cái này, cái này đẳng cấp hơn cái kia mà bạn thích”.

          Trước khi đi vào phần bình luận cá nhân tôi xin nói rõ để các bạn có thể hiểu hơn, “sở thích” mà tôi đang bàn đến là xuất phát từ sự thích thú tự thân của một người, không bị tác động bởi các yếu tố khác buộc họ phải thích cái này mà không phải cái khác. Ví dụ, bạn cho rằng vì tôi không đủ tiền để đi lai rai với bạn bè nên mới ngồi đây viết vớ vẫn chứ không phải vì tôi thích viết blog, hay nói cách khác tôi thích viết blog bởi lẽ tôi không đủ điều kiện về tài chính hay các điều khiện khác nói chung để có những sở thích khác. Trường hợp này tôi không bàn đến mà tôi chỉ bàn đến việc “tôi thích viết blog hơn những cái khác bởi lẽ cho dù có điều kiện thì tôi vẫn thích viết blog hơn”.

          Tôi xin khẳng định quan điểm của tôi thế này “Mọi sở thích đều ngang nhau, không có sở thích nào tốt hơn, đẳng cấp hơn… sở thích nào”. Tại sao lại như vậy?

          Lionel Andrés "Leo" Messi – cầu thủ bóng đá hàng đầu thế giới hiện nay – có thiên phú về khả năng chơi bóng, anh ta đam mê với trái bóng và anh ta cảm thấy hạnh phúc khi được chơi bóng.

          Tôi thích xem nhạc K-pop, tôi cảm thấy hạnh phúc khi xem các cô ca sĩ nóng bỏng mặc đồ thiếu vải nhún nhảy và hát cái gì đó mà tôi chả hiểu, mà thực tế thì tôi cũng chả cần hiểu. Tôi chỉ biết rằng tôi cảm thấy hạnh phúc khi xem các cô ca sĩ ấy hát thế là được.

          Nhưng tại sao nhiều người lại cho rằng việc Messi đam mê bóng đá thì được coi trọng (tôi không bàn đến sự thành công của anh ta, bạn nên chú trọng vào trọng tâm là “sở thích bóng đá” chứ không phải là tầm ảnh hưởng của anh chàng Messi mà tôi vu vơ chọn) hơn là việc tôi thích xem nhạc K-pop của mấy cô nàng gợi cảm. Trong khi việc chơi bóng của Messi mang lại niềm hạnh phúc cho anh ấy, còn việc xem nhạc K-pop mang lại hạnh phúc cho tôi.

          Có khi nào bạn cho rằng hạnh phúc của Messi là quan trọng hơn hạnh phúc của tôi không? Nếu bạn nghĩ như thế là sai lầm, vì thuyết vị lợi không thể áp dụng cho sự hạnh phúc và mạng sống con người được. Thuyết vị lợi chỉ đúng đối với những gì có thể quy ra tiền (vật chất), còn bạn hỏi ai, người nào nói như thế thì tôi trả lời cho bạn rằng đó là người đang viết bài này nói thế (để bàn để đến chủ nghĩa (thuyết) vị lợi thì đó là một câu chuyện dài mà tôi sẽ không đề cập trong bài viết này).

          Để chứng minh rằng “giá trị hạnh phúc của Messi” và “giá trị hạnh phúc của tôi” là ngang bằng nhau, tôi sẽ trình bày một số luận điểm sau nhưng trước hết bạn vui lòng nhớ cho rằng tôi đang bàn đến khía cạnh bình đẳng của con người chứ không đề cập đến tấm ảnh hưởng của Messi nhiều hơn của tôi nhé.

          “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” (Bản Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa 1945), chúng ta có thể thấy rằng mỗi người đều có quyền tự do trong việc lựa chọn những gì mình thích miễn sao không vi phạm pháp luật. Không ai có quyền ép buộc người khác phải thích một thứ mà người đó không muốn. Như vậy, tôi và Messi đều có quyền tự do lựa chọn sở thích của riêng mình.

           Niềm vui, sự hạnh phúc của tôi cũng giống như niềm vui, sự hạnh phúc của Tổng thống Obama. Nếu bạn cho rằng ông Obama hạnh phúc thì thế giới này sẽ tốt đẹp hơn vì những quyết định của ông ấy, còn tôi vui hay buồn cũng chả ảnh hưởng đến bữa ăn sáng ngày mai của bạn. Đúng là như thế, nhưng bạn đang hiểu sai vấn đề vì bạn đang quan tấm đến hệ lụy kéo của việc ông Obama và tôi vui hay buồn, nhưng tôi đang bàn về việc quyền được hạnh phúc của tôi cũng ngang bằng với ông Obama, ít nhất là về mặt lý thuyết. Cũng giống như Obama, tầm ảnh hưởng của Messi là lớn hơn của tôi rất nhiều nhưng không phải vì thế mà giá trị hạnh phúc của anh ta lớn hơn của tôi.

          Thực tế thì tôi không đồng tình lắm với thuyết vị lợi của Jeremy Bentham (1748 – 1832) và cả John Stuart Mill nhưng ít nhất tôi hoàn toàn đồng ý Bentham với quan điểm tất cả sở thích đều bình đẳng, không phân biệt được phẩm chất của niềm vui và quá tự phụ khi đánh giá một hạnh phúc có bản chất tốt hơn một hạnh phúc khác. Và với Mill khi ông cho rằng việc cho phép số đông áp đặt ý chí lên nhóm thiểu số sẽ làm cho xã hội ngày càng tệ hơn.

          Một cách không liên quan, Charles Darwin và Alfred Wallace đã chứng minh rằng đột biến và dị biến là nguyên liệu quan trọng trong quá trình tiến hóa. Không quá khập khiễng khi liên tưởng đến việc tôi đang bàn đến đó là sự tự do trong việc lựa chọn sở thích của mỗi người miễn là không vi phạm các chuẩn mực đạo đức và pháp luật sẽ làm cho cuộc sống này trở nên tốt hơn.
Nói tóm lại, tất cả sở thích đều bình đẳng, bạn thích nghe nhạc thính phòng, tôi thích xem K-pop, bạn thích đọc sách triết học Plato, tôi thích đọc tạp chí lá cải.

          Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân, các bạn vui lòng có những sở thích mang tính tích cực, còn thế nào là "sở thích tích cực" thì cộng đồng mạng sẽ gánh vác việc giải thích nội hàm!!

Các bạn đã phản đối việc ăn thịt chó đúng cách !?

 

           Trước hết, tôi nhận mình là người đã đang và có thể sẽ ăn thịt chó. Và tiếp theo là một vài quan điểm cá nhân của tôi liên quan tới mâu thuẫn của hai luồng qua điểm “ủng hộ ăn thịt chó” và “phản đối ăn thịt chó”.

Cần phải làm rõ, tại sao lại có mâu thuẫn giữa hai luồng quan điểm này? Theo tôi là xuất phát từ cách các bạn phản đối hay ủng hộ việc ăn thịt chó, từ chổ tranh luận đến chửi bới đến đe dọa xúc phạm nhau, tất nhiên là qua bàn phím thôi!

Tôi luôn tôn trọng những người yêu chó và “phản đối hành vi ăn thịt chó” vì tình yêu đối với loài chó nói riêng và tự nhiên nói chung là tình cảm đáng trân trọng cần phải được đề cao. Nếu không loại tình cảm đó thì tự nhiên bị hủy hoại từ lâu rồi chứ không còn “tàn phế” như hôm nay nữa.

Tuy nhiên, từ tình yêu các bạn phát triển lên thành một dạng như “tín ngưỡng” và vô cùng phẩn nộ khi ai đó đang xâm phạm đến “tín ngưỡng” của bạn, chính vì vậy các bạn đã có những bài viết, những tranh luận không còn nằm trong phạm vi “hòa bình” nữa. Tôi xin liệt kê một vài dạng “ngụy biện” (có thể đọc thêm tại đây) mà các bạn thường sử dụng để bài xích (tôi không biết dùng từ này có quá so với thực tế hay không nhưng tạm thời dùng thế) những người ăn thịt chó:

1. Tác động vào cảm xúc: Thường gặp nhất là việc các bạn lý giải rằng “chó là một loài động vật trung thành nhất với con người, bảo vệ con người, giúp con người săn bắt và tồn tại trong thời kỳ sơ khai. Tới thời kỳ hiện đại thì bên cạnh những vai trò vốn có, loài chó còn là một người bạn luôn bên cạnh con người, không phải vô cớ mà có rất nhiều trường hợp người chủ qua đời để lại toàn bộ tài sản cho con chó chứ không phải ai hay tổ chức nào. Vậy tại sao có người lại có thể ăn thịt một con chó được chứ?”. Các bạn đang cố lôi kéo người khác vào mạch cảm xúc của bạn và cảm xúc này của bạn được hình thành dựa trên những gì mà bạn cảm nhận được, tôi tự hỏi bạn đã bao giờ bị chó cắn chưa? 

2. Suy luận ngược: Vì có nhu cầu ăn thịt chó nên dẫn đến hành vi bắt trộm chó chính vì vậy nếu không ai ăn thịt chó thì không có trộm chó. Nhìn qua có vẻ rất đúng, nhưng không. Ví dụ nhé, ông bà vẫn thường nói “bần cùng sinh đạo tặc” nếu suy luận ngược thì ta hiểu rằng “đạo tặc” sinh ra từ “bần cùng” nghĩa là ai nghèo đều là kẻ ăn trộm!? Bạn biết đấy, chó ngoài việc bị bắt trộm để bán cho các quán nhậu thì chó còn bị trộm để đòi tiền chuộc, để bán làm chó cảnh... Các bạn có thể cho rằng trong tất cả các lý do dẫn đến hành vi bắt trộm chó thì lý do phục vụ nhu cầu ăn thịt chó là lớn nhất là nhiều nhất. 

Vâng, có thể bạn đúng nhưng nếu bạn có thể làm một so sánh từ số liệu tổng hợp trên lãnh thổ Việt Nam về các vụ ăn trộm gà, ăn trộm bò và có thể nói đến trộm cắp xe máy!? Vì sao trộm cắp xe máy lại được đem ra để so sánh, vì đi lại cũng là một nhu cầu và xe máy là phương tiện để phục vụ cho nhu cầu đó cũng như ăn uống là một nhu cầu và thịt chó là một thứ đáp ứng nhu cầu đó.

Và bạn thấy đấy, nếu như bạn có thể suy luận như vậy thì tôi khẳng định với bạn chúng ta có thể dẹp hết mọi nhu cầu được rồi, vì chúng ta có nhu cầu và nếu không thể tự mình đáp ứng được thì chúng ta đi mua từ đó tạo ra cầu và dẫn đến cung, thế thôi.

3. Có uy thì đúng: Phương tây không ăn thịt chó: Cái này là phổ biến nhất, không chỉ với vấn đề “ăn thịt chó” mà còn nhiều phương diện khác, có thể ví dụ một câu nói nổi tiếng “các nước có IQ cao đều làm đường cao tốc”. Và xin thưa, đây cách ngụy biện mà tôi rất ghét, cực kỳ ghét. Các bạn biết đấy, ăn uống là một nét văn hóa, mà văn hóa được hình thành dựa trên lịch sử phát triển, và làm ơn so sánh lịch sự Việt Nam với lịch sử phương tây xem chúng ta và họ giống nhau và khác nhau như nào? 

Đồng ý, các nước Phương tây rất phát triển và bỏ xa Việt Nam về cơ sở hạ tầng cũng như một số mảng thuộc kiến thức thượng tầng, nhưng điều đó không có nghĩa mọi cái của Phương tây chúng ta đều bị buộc phải theo như vậy. Tôi không nói việc ăn thịt chó là bản sắc riêng cần phải gìn giữ, nhưng việc các bạn lập luận như vậy để phản đối hành vi ăn thịt chó là không đúng. Vì tôi có thể lập luận rằng “phương Tây cho sở hữu súng, chúng ta cũng nên như vậy?”, nói thiệt chứ ngay cái súng tự chế mà chúng ta còn quản không nổi thì cho phép sở hữu súng quân dụng tôi không thể tưởng tượng nổi Việt Nam sẽ như thế nào?

4. Trái với đạo đức xã hội. Cái này thì tôi có thể trao đổi với bạn như thế này:

Hành vi mua - bán thịt chó là một giao dịch dân sự và bị điều chính bởi Bộ luật Dân sự, và theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 122 quy định “mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không.....trái đạo đức xã hội”, nhưng nhìn xem đã có cơ quan có thẩm quyền nào cấm bán thịt chó không? Không. Như vậy, Nhà nước đã thừa nhận rằng “mua - bán thịt chó là không trái với đạo đức của xã hội” 

Tôi chỉ muốn nói với các bạn rằng, hành vi ăn thịt chó:

- Không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội;

- Không ủng hộ việc ăn trộm chó dù vô ý hay cố ý;

Cho nên việc các bạn vận động người khác không ăn thịt chó thì nên chú ý đến biện pháp và từ ngữ sử dụng cho đúng, nếu không sẽ bị phản ứng ngược. Và nên dừng lại ở mức độ tình yêu thương đừng biến nó thành một thứ “tín ngưỡng”.

Bài viết chỉ là quan điểm cá nhân. 

Các lỗi ngụy biện thường gặp trong tranh luận

 

Có một ý kiến cho rằng: Người Việt Nam có thói quen xấu là hay ngụy biện. Các lỗi ngụy biện thường xuất hiện trong các cuộc tranh luận, làm chệch hướng và làm giảm chất lượng của chủ đề. Vậy thế nào là ngụy biện?

Các lỗi ngụy biện được hiểu là các lập luận sai về mặt logic. Dưới đây là một số lỗi ngụy biện được người viết tổng hợp lại. (Để dễ tiếp cận, tên các lỗi này được chuyển sang Tiếng Việt theo cách hiểu của người viết. Rất mong được sự góp ý của bạn đọc).

1. TẤN CÔNG CÁ NHÂN (Ad Hominem)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi này tấn công vào hoàn cảnh, thân phận, cử chỉ, ngôn từ không liên quan tới cách lập luận...của đối phương và dựa vào điều đó để cho rằng đối phương đã sai.

Vấn đề là: Trong tranh luận, chúng ta chỉ quan tâm tới luận điểm và cách lập luận.

2. “BẠN CŨNG VẬY“ (Ad Hominem Tu Quoque)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi sẽ chứng minh đối phương .sai bằng cách chỉ ra rằng những gì họ nói không đúng với những gì mà họ đã nói ( làm).

Ví dụ: "Bạn đã làm được những gì rồi mà chê bai bọn họ. Có giỏi thì làm như họ đi","Bộ cậu chưa vi phạm luật giao thông bao giờ hay sao mà nói vi phạm luận giao thông là sai".

Vấn đề là: Như lỗi thứ nhất.

3. TẤN CÔNG VÀO HOÀN CẢNH (Circumstantial ad Hominem)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi chứng minh đối phương sai bằng cách chỉ ra rằng luận điểm của đối phương đơn thuần tới từ hoàn cảnh (thân thế, nghề nghiệp,…) của họ.

Ví dụ: Cậu bảo vệ những người giàu là vì cậu giàu.

Vấn đề: Tương tự như 1.

4. CÓ UY TÍN THÌ ĐÚNG (Appeal to Authority)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi này dựa vào một ý kiến có uy tín để cho rằng đối phương đã sai.

Ví dụ: Ý kiến này đã được một con người vô cùng vĩ đại viết lên, bởi thế nó không thể nào mà sai được.

Vấn đề là: Tương tự như 1, chúng ta phân tích quan điểm chứ không phải thân phận của người đưa quan điểm.

5. ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI TIN THÌ ĐÚNG (Appeal to Belief)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi tìm sự ủng hộ của đám đông. Họ cho rằng những gì đám đông tin tưởng luôn đúng.

Ví dụ:

A- Tôi nghĩ rằng ý kiến này sai.

B- Có thấy ai nói nó sai không mà bảo đấy là sai?

Vấn đề là: Trước thế kỷ XV, nhân loại bảo Mặt Trời quay quanh Trái Đất.

6. “NHIỀU NGƯỜI CŨNG LÀM VẬY „ (Appeal to Common Practice)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi chứng minh mình đúng bằng cách chỉ ra rằng nhiều người cũng hành động như họ.

Ví dụ: „Tôi biết làm vậy là sai, nhưng rất nhiều người cũng đã làm vậy nên chẳng có vấn đề gì cả“.

Vấn đề là: Hầu hết mọi người làm một điều gì không có nghĩa rằng điều đó là chân lý.

7. HỆ QUẢ TỐT THÌ ĐÚNG (Appeal to Concequences of a Belief)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi chỉ ra rằng niềm tin của mình sẽ dẫn tới những kết quả tốt và niềm tin ngược lại sẽ đưa đến kết quả xấu.

Ví dụ: Nếu không có Chúa Trời thì chúng ta sẽ không biết tin vào điều gì, vì vậy tôi chắc rằng Chúa Trời có tồn tại.

Vấn đề là: Cũng tương tự như nói „Nếu Trái Đất hình tròn thì tôi sẽ rất đau khổ, vì vậy nên Trái Đất hình vuông“.

8. TÁC ĐỘNG VÀO CẢM XÚC: (Appeal to Emotion)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi tác động vào cảm xúc của đối phương để chứng minh mình đúng.

Ví dụ: (Kể một câu chuyện) Ai ghét hành động này thì like.

Vấn đề là: Tương tự „New York là thủ đô của nước Mỹ, ai có lòng yêu nước thì like“

9. CÂU NƯỚC MẮT (Appeal to Pity)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi này đưa ra một câu chuyện „câu nước mắt“ để chứng minh mình đúng.

Ví dụ: „Con chó đó thật là trung thành, thật là tội nghiệp, con người sống không bằng con chó“.

Vấn đề là: Cảm động không có nghĩa là đúng. Tương tự „1+1 = 3, nếu không thì một bà cụ ăn xin ở Venezuela sẽ chết...“.

10. HÀI HƯỚC THÌ ĐÚNG (Appeal to Ridicule)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi này móc mỉa luận điểm của đối phương (theo cách hài hước) để chứng minh mình đúng.

Ví dụ: “Nói thế mà cũng nói, thật buồn cười”.

Vấn đề là: Tương tự “1+1=2, thật hài hước”.

11. SONG ĐỀ SAI (False Dilemma)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi lập luận: A xảy ra hoặc B xảy ra, A sai thì B đúng.

Ví dụ: Hắn làm việc xấu như vậy hắn không thể là người tốt được. Hắn là một người xấu (A: “Hắn là một người tốt” hoặc B: “Hắn là một người xấu”).

Vấn đề là: A sai không có nghĩa là B đúng do A và B có thể cùng sai hoặc cùng đúng hoặc có nhiều hơn 2 lựa chọn A và B. Lỗi ngụy biện này hay bị nhầm với phép loại suy (loại trừ hết TẤT CẢ những trường hợp không thể xảy ra thì trường hợp còn lại phải đúng).

12. CHỌN “ĐIỀU ĐỨNG GIỮA” (Middle Ground)

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi chọn ra một mệnh đề C “đứng giữa” hai mệnh đề đối lập A và B và cho rằng C đúng.

Ví dụ: Một người vô tội bị kết án oan và phải nộp một số tiền phạt. Dư luận cho rằng chỉ cần nộp một phần số tiền đó hoặc xử phạt hành chính là được rồi.

Vấn đề là: A,B,C thực chất là ba mệnh đề khác nhau. Lập luận này đánh lừa bởi người ta rất dễ nhầm tưởng rằng giữa “nhiều” và “ít” là vừa đủ.

13. LỖI NGỤY BIỆN POST HOC

Post Hoc bắt nguồn từ một mệnh đề trong tiếng Latin: „Post hoc, ergo propter hoc“, có nghĩa „xảy ra sau (một hành động) thì là kết quả (của hành động đó).“

Lập luận: B xảy ra sau A -> B là kết quả của A.

Lập luận sai bởi: B xảy ra sau A không có nghĩa B là kết quả của A. Một ví dụ, thành phố X xảy ra một vụ cháy nhà (B) ngay sau khi tôi chuyển đến sống ở đó (A), hiển nhiên không có nghĩa cảnh sát có quyền truy cứu tôi vì tội gây ra đám cháy. -

Ví dụ:

+ Tôi để ý rằng cứ mỗi lần tôi đeo cái nhẫn này thì tôi gặp đủ thứ chuyện xui xẻo. Như vậy là cái nhẫn đã bị ám và nó là nguyên nhân mang đến xui xẻo cho tôi.

+ Từ ngày tôi gặp X tôi gặp đủ mọi chuyện xui xẻo. X chính là nguyên nhân làm tôi xui xẻo.

14. LỖI NGỤY BIỆN „HAI SAI THÀNH MỘT ĐÚNG“ (two wrongs make a right)

Lập luận sai: Đối tượng B làm một điều X với A thì A cũng có quyền làm điều X đó với B.

Lập luận sai là bởi: Nếu một hành động sai thì có nghĩa là nó sai, bất kể có bao nhiêu người làm nó đi chăng nữa. Vì thế lập luận này không giải quyết được điều cần chứng minh.

Ví dụ:

“Tên sát nhân này đã giết người, vì thế chúng tôi có quyền thoải mái mạt sát và trừng trị hắn bằng những cách đau đớn nhất có thể”

“Hắn đã ăn trộm nên chúng tôi có quyền đánh chết hắn”.

15. "KHÔNG ĐÚNG VỚI TÔI NÊN NÓ SAI"(Reletivist fallacy)

Thay vì lập luận logic, người mắc lỗi đưa ra một lập luận kiểu: “Mệnh đề này không đúng với tôi nên nó sai”.

Lập luận sai là bởi: Tương tự “Với tôi thì 1+1=3 nên 1+1 không thể bằng 2 được”.

Đây là một lỗi ngụy biện nếu sự thật được nói đến là khách quan ("Ngọn núi cao 3000m"). Nếu mệnh đề được nhắc tới là tương đối ("Ngọn núi thật đẹp"), thì đây không phải lỗi ngụy biện.

Ví dụ: “Đây là một luận điểm sai, do có nhiều mâu thuẫn trong đó”. “ Với người khác có thể nói là nó sai, nhưng với tôi thì nó đúng. Vì vậy nó đúng”.

16. LỖI NGỤY BIỆN BÙ NHÌN RƠM (Straw man)

Người mắc lỗi này bóp méo luận điểm của đối phương, sau đó chỉ trích luận điểm bị bóp méo đó và đưa ra kết luận đối phương sai.

Lập luận sai là bởi: Luận điểm bị bóp méo (B) không phải luận điểm gốc được đưa ra (A). Vì vậy B sai không có nghĩa A sai.

Ví dụ:

+ ”Chúng ta có nên dọn dẹp lại văn phòng của mình một chút không?”

+“Tháng trước chúng ta đã dọn dẹp rồi. Không cần thường xuyên như vậy chứ?”

+“Đồ lười nhác! Cậu chỉ muốn giữ rác trong phòng thôi.Điều đó thật buồn cười”.

17. LỖI NGỤY BIỆN GUILT BY ASSOCIATION

Người mắc lỗi ngụy biện này đưa ra lập luận rằng một mệnh đề không đúng vì nó được công nhận/được làm bởi những người anh ta không thích.

Lập luận sai là bởi: Tương tự “1+1 không thể bằng 2 được vì Adolf Hitler, Joseph Stalin và Ted Bundy đều nói 1+1=2”.

Ví dụ:

“Tôi nghĩ rằng chính phủ nên kiểm soát một số ngành công nghiệp quan trọng” .

”Ý cậu là quốc hữu hóa nền công nghiệp ấy à?”

"Ừ, trong thời điểm này đó có vẻ là một ý tưởng hay.”

”Cậu có biết là Stalin đã quốc hữu hóa nền công nghiệp và giết chết hàng triệu người dân Liên Xô. Polpot cũng đã quốc hữu hóa nền công nghiệp và giết chết hàng triệu người. Trung Quốc cũng thế. Vậy mà cậu còn ủng hộ cho quốc hữu hóa nền công nghiệp?”

“Không, tôi sẽ không đứng về phía những kẻ đó !”

18. LỖI NGỤY BIỆN ĐẶT NGHĨA VỤ CHỨNG MINH (Burden of Proof)

Lỗi ngụy biện này xảy ra mà bên cần phải chứng minh áp đặt nghĩa vụ chứng minh cho bên còn lại. Một ví dụ, trong luật pháp, một người được coi là vô tội cho tới khi người ta chứng minh được là anh ta có tội, và lỗi ngụy biện này xảy ra khi người ta tìm cách ép anh ta phải chứng minh mình vô tội.

Trong các cuộc tranh luận, nghĩa vụ chứng minh thuộc về bên khẳng định (là bên đưa luận điểm). Lỗi ngụy biện xảy ra khi bên đưa luận điểm áp đặt nghĩa vụ cho bên phản bác chứng minh luận điểm của mình sai thay vì chứng minh mình đúng. Lập luận sai vì đối phương không chứng minh được luận điểm A sai không có nghĩa A đúng.

Ví dụ:

“Tôi nghĩ trên đời này có ma”

“Bằng chứng đâu?”

“Thế cậu có đưa ra được bằng chứng là không có ma không? Tức là trên đời này có ma!”.

Thuận theo tự nhiên là một loại phúc – Chuyện kẻ lang thang muốn đổi chỗ với Bồ Tát

Có một kẻ lang thang, đi vào chùa, thấy Bồ Tát ngồi trên Đài Sen nhận cúng bái của mọi người, anh ta vô cùng ngưỡng mộ.
Kẻ lang thang nói: “Tôi có thể đổi chỗ ngồi với Người một lát không?”
Bồ Tát trả lời: “Chỉ cần anh không mở miệng.” Kẻ lang thang ngồi lên Đài Sen. Trước mắt của anh là cả ngày hỗn loạn ầm ĩ, người đến phần lớn là cầu điều này điều kia. Anh vẫn cố gắng chịu đựng trước sau không mở miệng. Một ngày, một phú ông đến. Phú ông: “Cầu Bồ Tát ban cho con một đức tính tốt.” Nói xong ông dập đầu, đứng dậy, ví tiền lại bị rớt xuống mặt đất. Kẻ lang thang vừa muốn mở miệng nhắc nhở, nhưng kịp nhớ đến điều kiện của Bồ Tát.
Sau khi phú ông đi ra, thì có một người nghèo bước vào. Người nghèo nói: “Cầu Bồ Tát ban cho con ít tiền. Người nhà con lâm bệnh nặng, đang rất cần tiền ạ.” Cầu xong ông dập đầu, đứng dậy, nhìn thấy một túi tiền rơi trên mặt đất. Người nghèo thốt lên: “Bồ Tát quả thật hiển linh rồi.” Ông cầm túi tiền ra đi. Kẻ lang thang muốn mở miệng nói không phải hiển linh, đó là đồ người ta đánh rơi, nhưng anh lại nhớ đến điều kiện của Bồ Tát.
Lúc này, một người ngư dân đi vào. Ngư dân cầu xin: “Cầu Bồ Tát ban cho con bình an, ra biển không gặp sóng gió.” Đoạn dập đầu, đứng dậy, ông vừa muốn đi, lại bị phú ông túm chặt. Vì túi tiền, hai người đánh nhau túi bụi. Phú ông cho rằng người ngư dân đã lấy túi tiền, mà ngư dân thì cảm thấy bị oan uổng không cách nào chịu đựng nổi. Kẻ lang thang không thể nhịn được nữa, anh ta liền hô to: “Dừng tay!” Rồi đem chân tướng nói ra cho họ. Tranh chấp nhờ đó mà đã yên. Lúc này Bồ Tát mới nói: “Ngươi cảm thấy làm vậy là đúng chăng? Ngươi hãy tiếp tục đi làm kẻ lang thang đi! Ngươi mở miệng tự cho mình rất công bằng, nhưng, người nghèo vì vậy mà không có tiền cứu chữa người thân; người giàu không có cơ hội tu đức hạnh; người ngư dân ra biển gặp sóng gió chôn thân dưới đáy biển. Nếu ngươi không mở miệng, mạng sống người nhà kẻ nghèo kia được cứu; người giàu tốn chút tiền nhưng giúp người khác mà tích được đức; ngư dân cũng vì dây dưa không cách nào lên thuyền, tránh được mưa gió, có thể còn sống sót.”
Kẻ lang thang im lặng ra khỏi chùa…
Rất nhiều sự tình, nó thế nào, chính là như thế đó. Để nó tiến triển theo tự nhiên, kết quả sẽ tốt hơn. Khi đối mặt với sự việc, ai có thể biết rõ kết quả gì sẽ xảy ra chứ?
Yên lặng theo dõi diễn biến, chính là một loại năng lực!
Thuận theo tự nhiên, là một loại hạnh phúc!

Nguồn: Internet

Tân Hiệp Phát và truyền thông mạng xã hội

Một tập đoàn lớn, nhiều năm liền được công nhận là thương hiệu quốc gia mà quy trình xử lý khủng hoảng truyền thông không thể nào tệ hơn được.

Thực ra mình không quan tâm đến việc sản phẩm lỗi như là có ruồi, hay có dị vật hay là sản phẩm bị lên mốc hay tương tự, bởi lẽ ngay từ đầu mình đã thấy cái seal ở nắp chai là không đủ để đảm bảo an toàn cho nước bên trong không bị tác động khi ra khỏi nhà máy sản xuất hay các sản phẩm liên quan đến thực phẩm bao giờ cũng đi liền với quy trình bảo quản ở môi trường mát, tránh ánh nắng trực tiếp nhưng hiện nay thì không cần nói cũng biết được các quán xá chả có nơi nào bảo quản đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất nên em khẳng định với mọi người luôn là bất kỳ hãng sản xuất nào cũng bỏ dư lượng thuốc bảo quản thực phẩm cao hơn mức cho phép trên cái xứ sở thiên đường này, nếu không thì sản phẩm "bị lỗi" theo quan điểm của người tiêu dùng không thể đếm nổi bằng dãy số tự niên N. 

Cái đáng quan tâm ở đây là cái cách mà Tân Hiệp Pháp đã xử lý vụ việc quá tệ, dường như họ không biết sức mạnh truyền thông bây giờ không còn nằm độc quyền ở các tờ báo "lề phải" do nhà nước quản lý nữa rồi, mặt khác đối tượng khách hàng sử dụng sản phẩm của THP lại chủ yếu là giới trẻ thì thông tin tiếp cận chủ yếu là mạng xã hội, diễn đàn mạng chứ chả mấy khi truy cập vào mấy tờ báo làm gì !?

 Cái thứ hai là khả năng nhận biết việc công ty đang bị khủng hoảng truyền thông quá chậm và giải quyết thì quá ngu, phải nói là họ phản ứng quá chậm khi để sự việc bị đẩy lên cao, hàng loạt hành động tẩy chay diễn ra thì mới bắt đầu vào cuộc. Và lúc vào cuộc rồi thì dùng kế "gậy ông đập lưng ông" sử dụng cái chính cái cách mà "người ta" đã sử dụng để "đập" THP nhằm cứu vãn lại hình ảnh trước công chúng.... Thất bại thảm hại.

Liên tục đổ lỗi cho người tiêu dùng bị người khác định hướng, dắt mũi, cho rằng mình trong sạch, bị cạnh tranh không lành mạnh mà đếu đưa ra được cái quái gì để chứng minh ngoài mấy bài báo, và mắc hầu hết lỗi nghiêm trọng khi xử lý khủng hoảng: 

1. Quanh co, chối trách nhiệm, đùn đẩy trách nhiệm. 

2. Cư xử trên tiền. 

3. Nóng giận, phát ngôn, hành động thiếu kiềm chế. 

4. Phát ngôn hành động không nhất quán. 

5. Xóa bài (các motor tìm kiếm tự động hoạt động liên tục và xóa bài chứng tỏ doanh nghiệp đang có điều giấu diếm, điều này càng kích thích nhà báo và đối thủ đào sâu, nghiên cứu) 

Hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam đều xem nhẹ vấn đề hình ảnh thương hiệu doanh nghiệp trong lòng công chúng và thiếu đầu tư cho việc xử lý khủng hoảng truyền thông, tâm lý của các ông chủ cho rằng chỉ cần đựa vào các mối quan hệ rộng (càng quan hệ càng rộng pacman emoticon ) thì mọi việc có thể giải quyết em xuôi như việc thanh tra 01 ngày là xong!?

3 bát riêu cua = ông quan!

Tình trạng giẫm đạp lên nhau để cướp ấn đền Trần năm 2015 vẫn diễn ra.

Tiếp theo chuyện dê xóa nghèo vào nhà bí thư huyện, nay đến gà giảm nghèo vào chuồng bí thư, chủ tịch xã. Mọi người đang trông chờ cây gì, con gì vào các cửa lớn. Tuy nhiên, ai cũng hiểu cửa lớn không phải nơi gia súc gia cầm ra vào.

Ông chủ tịch một tỉnh có 100ha caosu đã nói: Tôi mua từ khi chưa làm chủ tịch. Khi làm chủ tịch, ông mang theo cả vườn caosu bạc tỉ. Cửa quan thế mới hoành-tờ-ráng! 

Nhưng những chuyện tưởng là mới như thế vừa nghe tin đã thấy cũ mèm, khi mà sân bay, cảng biển, đường cao tốc rất nhiều người muốn mua vì được phép bán. Nếu bán cả vịnh Hạ Long, kỳ quan và di sản thiên nhiên thế giới cũng chẳng có gì lạ vì thực tế có nhiều “phân khúc” đã bán từ lâu rồi. Sẽ tới ngày tất cả tài sản quốc gia đều có các ông chủ. 

Trong khi có nhiều người to tiếng đòi xóa bỏ các lễ hội truyền thống có chém giết súc vật, cho đó là dã man, nhưng dầu sao cũng là truyền thống, cần phải cân nhắc khi xóa bỏ truyền thống, không phải thấy trái ý mình là sổ toẹt. Lịch sử và truyền thống có sức mạnh bền chắc lắm. Đó là gốc rễ, cội nguồn hình thành đời sống dân tộc, một dân tộc khỏe mạnh, kiên cường, chứ không phải chuyện yếu bóng vía, nhìn thấy máu đã hãi xanh xám mặt mày.

Lạ một điều là có những cái không hề có trong truyền thống và lịch sử thì bây giờ lại thành trào lưu, cụ thể là gần đây xuất hiện kiểu phát ấn, bán ấn, cướp ấn của nhà Trần. Từ đền Trần Thiên Trường - Nam Định, đền Trần Thương, đền Kiếp Bạc - Trần Hưng Đạo. Thời Trần làm gì có chuyện đầu năm vua phong quan tiến chức cho hàng chục vạn người như vậy. Chuyện kinh doanh thần thánh xưa nay vẫn đi một nhẽ mê tín dị đoan. Còn lịch sử đâu phải là chuyện bây giờ chúng ta có quyền mô-đi-phê, bóp méo. Chung quy cũng chỉ là chiêu lừa bán hàng đa cấp mà thôi. 

Bản thân tôi cũng được tặng một bản ấn của Trần Hưng Đạo. Đồng chí cán bộ địa phương nói, đây là bản top đầu để biếu lãnh đạo. Tôi đã vui vẻ nhận và cảm ơn, vui vẻ thực sự vì tôi vừa từ chối lời chào của mấy bà bán quán cổng đền: 60.000 đồng/ấn. Tiết kiệm là quốc sách. Tiết kiệm 60.000 đồng là được ba bữa ăn sáng (bún riêu cua).

Theo báo Lao động